Bir Alman Subayının Anıları: Teşkilat-ı Mahsusa ve İran Operasyonları

Kıymetli Dostlarım,

Bu hafta I. Cihan Harbi sırasında Türkiye'de görev yapan; asıl mesleği doktorluk olmasına rağmen savaşta Alman ordusunda hizmete alınan ve Teşkilât-ı Mahsusa ile birlikte gizli İran operasyonlarında görev yapan bir Alman subayının anılarını paylaşıyorum. Bu anıları okurken, aynı zamanda Almanların I. Dünya Savaşı'nda Türkiye'ye biçtikleri rolü ve gizli emellerini de daha iyi anlıyorsunuz.

(1. Cihan Harbi başlayıp İstanbul'daki İngiliz büyükelçisi Sir Louis Mallet'in yurdumuzu terk ederken söylediği şu söz aklıma geldi:

"Eğer bu savaşı İngilizler kazanırsa Türkiye mahvolacak; eğer Almanya kazanırsa Türkiye bir Alman kolonisi olacak.")

Kitabı okurken Almanların bu noktadaki düşüncesini zaten kavrıyorsunuz. Almanların amacı Türkiye'nin güvenliği veya esenliği değil; savaş sırasında müttefiklerin (özellikle Rusya'ya) silah ve askeri malzeme sevkiyatını engellemek için Boğazları kapalı tutmak, İngiltere ile Rusya'nın Almanya üzerindeki askeri baskısını hafifletmektir. Bunun için Süveyş Kanalı'nda, Irak'ta, İran'da ve Kafkaslar'da çatışmaları kışkırtmak, bu bölgelerde mümkün olduğunca çok müttefik askerinin tutulmasını sağlamak hedefleniyordu.

Nitekim Cemal Paşa'nın Kanal Harekâtı'ndan sonra İngilizler, ikinci bir girişime karşı Mısır'da yaklaşık 80.000 asker tutmuşlardır. Almanlar bir taraftan Kafkaslara harekâtı teşvik edip, özellikle Gürcistan üzerinden özel harpçileri gönderirken; diğer taraftan İngilizlerin ve Rusların bütün çabalarına rağmen İran'ın kuzeydoğusundaki çölleri aşıp Afgan emiri lehine hareket etmesi için meşhur Niedermayer ile birlikte diplomatik bir misyon düzenlemişlerdir. Bu misyonda özel hediyeler verilmiş, çeşitli entrikalar çevrilmiştir.

Anılarda, Alman subayının İran'daki Kürt kabileleriyle olan görüşmeleri de yer alır; yazar bu görüşmeleri kendini beğenmiş bir oryantalist bakışla aktarır. Bolşevik İhtilali'nden sonra Almanya'nın Wrangel ordusunu destekleme çabalarını da bütün açıklığıyla paylaşır.

Savaş kaybedilip Almanya büyük bir çöküş yaşadığında; Doğu Prusya'nın, Pommeranya'nın, Königsberg'in, Danzig'in işgali ve bölgesel Bolşevikleşme; Alman toplumunda ve ordu yönetiminde yaratılan karmaşa anılarında bütün ayrıntılarıyla anlatılmaktadır.

İyi okumalar dilerim.

Mekin Merter Salt
Sanayici,
Mersin
💐🌿